Posted by: lmfilio | January 9, 2008

Ika-11 Utos: ‘Wag Kang Iinom ng Alak?

alak3.jpgPaunang-salita

Ang Salita ng Dios ang tanging basehan ng ating pananampalataya at pamumuhay. (2 Tim 3:16-17) Bilang nag-iisang sandigan ng buhay Kristiyano, marapat lamang na ito’y masusing pag-aralan upang maging batayan sa bawa’t isyung pang-espiritwal, moral, sosyal at kultural.

Ang talakayin ukol sa pag-inom ng alak ay marami ng beses napag-usapan sa bawat sulok ng ating kapilya ngunit kadalasan, ito’y iniiwasang pormal na talakayin sa damdaming ito’y magiging sanhi ng pagkakabaha-bahagi. At dahil dito, ang opinyon na lamang ng bawa’t isang tao ang naging basehan ng ating mga miyembro na siya namang nagiging bunga ng magkabanggang paninindigan.

May ilang nagsasabi na ang alak mismo sa kanyang kaangkinan ay masama. Ang ilan naman ay nagsasabi na ito’y nakakabuti sa pang-pisikal na kalusugan na ating puso. Ngunit ang personal na damdamin ukol sa isang talakayin ay mananatiling kulang hangga’t ang Salita ng Dios mismo ang magbibigay liwanag dito.

Ang bibliya ay hindi tahimik sa talakayin ukol sa alak. Ang salitang “alak” ay dalawang-daang (200) beses nabanggit mula sa Lumang Tipan hanggang sa Bagong Tipan. Ang mga Ama ng Israel, pari, propeta, at hari ng Lumang Tipan ay naiwan ng mga tala ukol sa biyaya at kapahamakang dulot na alak. Si Hesus at mga apostol ng Bagong Tipan ay madalas ding ginamit ang salitang alak at tinalakay ang epekto nito sa pamumuhay Kristiyano.

Ang layunin ng araling ito ay talakayin sa kabuoan ang mga talata sa bibliya na umuukol sa alak. Umaasa ang inyong lingkod na matapos nating pag-aralan ang mga talatang ito ay magkakaroon tayo ng balanseng pagtingin sa pagamit ng alak. Panghuli, ang inyong lingkod ay nananalanging na ito’y magbunga nawa ng paninindigang biblikal na siyang magiging batayan ng ating panampalataya at pamumuhay

Alak sa Kapilya

Ako po ay hindi umiinom ng alak. Lumaki po ako sa isang pamilya na ang aking mga kapatid, magulang at kamag-anak na hindi tumatangkilik ng kahit anong uri nito. Dahil siguro lumaki ako sa ganitong kapaligiran, aking inakala na ito ay normal lamang at lahat ng tao ganito.

Nang malipat ng destino ang aking amang pastor sa ibang lokal na kapilya, duon ko nalaman na may mga tao palang umiinom ng alak. Ang “pagpipigil” o “abstinence” ay hindi itunuturing na isang antas ng tamang kristiyanong pamumuhay manapay ang pag-inom ay bahagi na ng mga okasyon tulad ng kaarawan, pista, pasko at bagong taon.

Nang kupkupin ng aking ama ang pamamahala ng “Communicant Class” nung aking kamusmusan, ang mga batang may edad 10 hanggang 16 ay minulat sa isang nahigpit na pangakong “Walang iinom, naninigarilyo, magsu-sugal at magda-drugs”. Palibhasa’y hindi ko naman talaga ginagawa ang mga bagay na ito, naging madali para sa akin ang pagsunod dito ngunit ang aking mga naging kasama ay hindi. Habang lumalaki, ang bawa’t isa’y unti-unti nang nangawala sa kapilya, tuluyan ng lumimot sa pangako, hanggang halos lahat ay nakatikim na mga ito sa isang bahagi sa kanilang buhay. Marami ang nagsasabi na ito’y sanhi ng impluwensya ng lipunan, ng magulang, ng kapatid o kaibigan. Sa kabilang banda ay meron din naman nanatili sa kanilang pangako ngunit katulad rin ng inyong lingkod, ang hindi paggawa ng mga bagay na ito ay matuturing na isang bagay na kalakihan na at naging kaugalian na rin sa tagal ng panahon.

Ang pag-inom o hindi pag-inom ba ng alak ay isang bagay kinalakihan lamang o umuugat sa isang kristiyanong paninindigan? Ito ang nais suruin ng iyong lingkod sa pag-asang ang Salita ng Dios mismo ang magiging batayan ng ating pananampalataya at pamumuhay (2 Tim 3: 16-17) higit pa sa ating karanasan at kinalakihan.

Ang Ibig Sabihin ng salitang “Alak”

Ang salitang “alak” ay mayroong ibang kahulugan nung unang panahon kumpara sa moderno pakahulugan nito. Kung papaanong ang salitang “alak” sa modernong panahon ay nangangahulugan ng iba’t-ibang uri nito tulad ng “wine”, “beer”, o “gin”, nung una, ay mayroon lamang tatlong salitang hebreo at griyego na nangangahulugang “alak”.

“Yayin” ang pinaka laging ginagamit na salita upang tukuyin ang alak. Ayon sa mga popular interpretasyon, ang yayin ay mula sa katas ng ubas na binuro upang maging alak. Ang proceso ng “pagbuburo” o “fermentation” ang nagiging sanhi upang ito’y magkaroon ng alkohol kung kaya’t marami ang nagsasabi na ito’y nakakalasing. Sa kabilang banda naman, isang iskolar na nagngangalang Bacchiocchi ay nasabi na ang salitang yayin ay tumutukoy din sa iba’t-ibang uri ng alak na kung minsan ay hindi nakalalasing. “Unfermented wine” o alak na walang alkohol, ayon kay Bacchiocchi, ay umugat din sa salitang yayin kung kaya’y hindi lahat ng salitang alak sa bibliya ay nakakalasing.[1]

Kung ang yayin ay salitang hebreo, ang salitang “oinos” naman ay sa griyego. Ang salitang “oinos” ang pinaka-laging ginagamit na salita sa Bagong Tipan. Kalimitang ginagamit ito mismo ni Hesus at mga apostol upang tutukin ang salitang alak. Ngunit, katulad din ng salitang yayin, ito rin ay maaring isang inuming nakalalasing o hindi nakalalasing. At upang tukuyin ang pagkakaiba ng isa sa isa ay kinakailangang alamin na lamang ang kontexto ng talata.

May mga iba pang salitang tumutukoy sa alak. Ang salitang “shekar” sa hebreo, na ibig sabihin ay “malakas na inumin”, ay gawa hindi lamang sa katas ng ubas ngunit sa iba’t-ibang uri ng prutas. [2] Ang shekar o “sikera” sa griyego ay inuming nakakalasing na pinatapang sa pamamagitan ng pagbuburo.

Sa kabilang banda naman, ang salitang ‘tirosh’ sa hebreo at ‘gleukos’ sa griyego ay alak na hindi nakakalasing. Ito’y tinuturing na matamis na alak sapagkat galing ito mismo sa bagong katas na ubas mula sa pag-aani.

Sa kabuoan, ang mga sumusunod ay tumutukoy sa salitang alak :

alak011.jpg

Pagkalasing sa Lumang Tipan

Mahigpit ang payo ni Pablo sa mga taga-corinto (1 Cor 6 :10) na ang mga manginginom ng alak ay hindi magmamana ng kaharian ng Diyos. Marahil ganun lamang ang kanyang paninindigan sa bagay na ito sapagkat naging saksi siya sa mga halimbawa ng lumang tipan ukol sa epekto ng alak sa isang tao.

1. Una na lamang, si Noah na sa kanyang kalasingan ay hiniya ang kanyang sarili sa kanyang mga anak.

“Uminom siya ng yayin at nalasing at siya’y nakahigang hubad sa loob ng kanyang tolda.”

Genesis 9:21

2. Ganun din naman ang nangyari sa pinsan ni Abraham na si Lot na dahil sa kanyang kalasingan ay sinipingan ang sariling anak.

“Halika, painumin natin ng yayin ang ating ama (Lot), at tayo’y sumiping sa kanya upang mapanatili natin ang binhi ng ating ama.”

Genesis 19:32

3. Dala na rin ng masamang epekto nito sa tao, ang Dios mismo ay pumili ng mga taong katulad ng mg Levita, Nazarita at maging mga taga-Israelita sa isang pagkakataon upang magpigil sa pag-inom nito.

“Huwag kayong (Levita) iinom ng yayin o shekar man, ikaw o ang iyong mga anak na kasama mo, kapag kayo’y papasok sa toldang tipanan, upang kayo’y huwag mamatay. Ito ay isang walang hanggang batas sa buong panahon ng inyong mga salinlahi..”

Levetico 10:9

“Sabihin mo sa mga anak ni Israel, ‘Kapag ang sinumang lalaki o babae ay gagawa ng panata, ng isang (Nazirita) upang italaga ang sarili para sa PANGINOON ay lalayo siya sa yayin at sa shekar. Siya’y hindi iinom ng tubang mula sa yayin, o anumang inuming nakalalasing, ni iinom man ng anumang katas ng ubas o kakain man ng ubas na sariwa o pinatuyo.”

Bilang 6:2-3

“Hindi kayo (Israei) kumain ng tinapay, ni uminom ng yayin o inuming shekar, upang inyong malaman na ako ang PANGINOON ninyong Diyos

Deuteronomio 29:6

4. Ang mga hari at propeta ay naiwan din ng mga babala ukol sa paggamit ng alak:

“Ang yayin ay manunuya, ang shekar ay manggugulo; at sinumang naililigaw nito ay hindi matalino.”

Kawikaan 20:1

“Kahabag-habag sila na mga malakas sa pag-inom ng yayin, at mga taong matatapang sa paghahalo ng shekar.”

Isaias 5:22

“Ang Babilonia noon ay gintong kopa sa kamay ng PANGINOON na lumasing sa buong daigdig; ang mga bansa ay uminom ng kanyang yayin, kaya’t ang mga bansa ay nauulol.”

Jeremias 51:7

“Kahabag-habag siya na nagpapainom sa kanyang kapwa, na idinadagdag ang iyong kamandag at nilalasing sila, upang iyong mamasdan ang kanilang kahubaran!.”

Habakuk 2:15

Mula pa lamang nuong una ay hindi na naging maganda ang imahen ng alak sa bibliya. Ang mga Ama ng Lumang Tipan at maging ang mga pari, hari at propeta ay nag-iwan ng mga babala laban sa pag-inom ng alak.

Maging sa lipunan natin ngayon, ang panganib ng alak ay patuloy pa ring namamayagpag. Ayon sa National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism, mahigit-kumulang sa 18 milyon sa Amerika pa lamang ang may problema sa pag-inom ng alak at 10 milyon nito ay masasabing lulong na dito. Ang pag-abuso sa alak ay sanhi ng mahigit sa kalahating kaso ng pagpatay, pagpapakamatay at aksidente. Ito ay kumitil ng buhay 100,000 kada-taon, 25 beses na may malaki kesa pagsama-samahin ang mga insidente ng pagkamatay sanhi ng mga binagbabawal na gamut.[1]

Ayon sa mga bagong tuklas ng siyensya, ang alak ay natagpuan na isang “relaxing substance” o “sedative” kontra sa iniisip ng karamihan na ito ay “active substance” o “stimulant”. Ang alak ay kilala sa pag-papalakas ng loob hindi sapagkat nakapag-bibigay ito ng tapang kundi ito ay nagpapa-kalma ng ating mga isip kung kaya’t ang hiya na dala ng tamang pag-iisip ay nawala na siyang nagpapatapang sa umiinom nito. Ito ang nagiging sanhi ng pagdepende ng isang tao sa alak.[2]

Ngunit ganun pa man ang tindi ng epekto ng alak sa tao, masasabi ba natin na ang alak sa kanyang kaangkinan ay masama? Mayroon bang mga positibong talatang tumutukoy sa biyayang dala ng alak?

Ang Biyaya ng Alak

Sa dami ng babala ng bibliya laban sa alak, malimit pagtakpan ng iba ang katotohanan na ang bibliya ay nagtuturo rin ng mga mabubuting bagay ukol dito. Narito ang mga halimbawa nito:

1. Nag-alay ng alak si Melquizedek kay Abraham upang ipagdiwang ang kanilang pagkapanalo laban kay haring Kerdolaomer:

“Siya’y (Abram) sinalubong ng hari ng Sodoma pagkatapos na siya’y bumalik mula sa pagkatalo ni Kerdolaomer, at sa mga haring kasama niya sa libis ng Shave (na siyang libis ng hari) At si Melquizedek, hari ng Salem na pari ng Kataas-taasang Diyos, ay naglabas ng tinapay at yayin.”

Genesis 14:17-18

2. Ang alak ay ginamit din ni Isaac upang pagpalain si Jacob sa pag-aakalang ito ay si Esau :

“Sinabi niya (Isaac), ”Dalhin mo na sa akin upang makakain ako ng usa ng aking anak, upang mabasbasan ka, ” Inilapit niya ito sa kanya at kumain siya, at siya’y dinalhan niya ng yayin, at siya’y uminom.”

Genesis 27:25

“Nawa’y bigyan ka ng Diyos ng hamog ng langit, at ng taba ng lupa, at ng saganang trigo at tirosh.”

Genesis 27:28

3. Maging ang mga taga-Israelita sa isang pagkakataon ay inutusang mag-alay ng ng alak

“at iyong (Israel) gugulin ang salapi sa anumang nais mo: baka, tupa, yayin, shekar, o sa anumang iyong nasain. Ikaw ay kakain doon sa harapan ng PANGINOON mong Diyos, at ikaw at ang iyong sambahayan ay magalak.”

Deuteronomio 14:26

4. Ang alak ay tinuring ng Salmo na nakapagbibigay kasiglahan sa puso na isang tao.

“at ng yayin upang pasayahin ang puso ng tao, ng langis upang paliwanagin ang kanyang mukha, at tinapay upang palakasin ang puso ng tao.”

Awit 105:15

Sa kabila ng tahasang babala ng bibliya tungkol sa masamang epekto ng alak sa tao, may mga pagkakataon din na ang alak ay biyayang dulot ng Dios upang pasiglahin ang puso ng tao. Mula sa mga talatang nabanggit, ang alak sa kanyang kaangkinan ay tinuring na mabuti. Ngunit kung ito ay mabuti sa kabila ng masamang epekto nito sa tao, marapat ba tayo, bilang kristiyano, na uminom nito?

May mga nagsasabi na ang marahan o “moderate” na pag-inom ng alak ang marapat sunduin ng isang kristiyano. May ilan naman ang nagtuturo na mas matalino ang pagpipigil o “abstinence” upang hindi na maging pabigat pa sa buhay ng isang tao.

Ang magkaibang pananaw na ito ay nagiging batayan ng pag-unawa ng mga talata sa Bagong Tipan ukol sa alak. Ang mga sumusunod ay mga halimbawa nito:

Si Hesus at Alak

Magkahiwalay na magkahiwalay ang mga iskolar tungkol sa usapin kung ang ating Panginoon Hesus mismo ay gumamit o uminom ng alak. Magkaiba naman ang kanilang mga pananaw ukol dito, ang talakayin sa alak ay nagpatuloy hanggang bagong tipan at hindi lamang sa lumang panahon.

1. Si Hesus ay gumawang ng alak mula sa tubig nung isang kasalan sa Cana.

“…Nang magkulang ang alak, sinabi ng ina ni Jesus sa kaniya: Wala na silang oinos.”

Juan 2:3

Marami ang nagsasabi na sapagkat ginawang alak ni Hesus ang tubig ay nangangahulugan ang pag-inom ito ay kanyang pinapagayan. Ngunit ito ay naka-base sa pag-iisip na ang oinos na ito ay nakakalasing. Kung susuruing maigi, ang pag-iisip na ang oinos na ito ay nakalalasing dahil sa sinabi ng namamahala sa handaan:

“Sinabi niya sa kaniya: Unang inihahain ng bawat tao ang mabuting alak. Ang mababang uri ay inihahain kapag marami na silang nainom. Ngunit itinabi mo ang mabuting alak hanggang ngayon.”

Juan 2:10

Ang mga katagang “marami na silang nainom” o “metheo” sa wikang griyego ay inaakalang katumbas ng pagkalasing. Sa panahon ngayon, kapag marami ka nang nainom na “gin” ay siguradong malalasing ka sa sobrang daming “alcoholic content” nito. Ngunit ang oinos nuon ay hindi laging nangangahulugang “fermented” o nakalalasing. Kung susuriin pang maigi, halos isang-daang litro ng tubig ang ginawang alak ni Hesus. Sobra-sobra ito upang lasingin ang buong bisita ng kasal kung ito ay nakalalasing.[3] “Marami na silang nainom” ay maaring isipin na umaapaw ang inumin sa kasalang iyong kung paanong ang “bottomless icetea” ay maaring pag-inum nito hanggang gusto.

2. Si Hesus ay naakusahang kaibigan ng mga makasalanan at maglalasing.

“Sapagkat dumating si Juan na hindi kumakain o umiinom at sinasabi nila, ‘Mayroon siyang demonyo. ‘Dumating ang Anak ng Tao (Hesus) na kumakain at umiinom, at sinasabi nila, ‘Tingnan ninyo, ang isang taong matakaw at isang maglalasing, isang kaibigan ng mga maniningil ng buwis at ng mga makasalanan! ‘ Ngunit ang karunungan ay pinapagtibay ng kanyang mga gawa..”

Mateo 11:18-19

Sapagkat si Hesus ay malimit nakikitang kasama ng mga manlalasing at mga makasalan, siya ay pinag-aakalang nakikisama na rin sa mga gawing ito. Ang katwiran ng iba, kung ang Kristo mismo ay sumasama sa pag-iinom, marahil umiinom na rin ito. Ngunit ang “pagiging kasama” ay hindi nangangahulugang “pakiki-sama”. Oo, si Hesus ay naparito upang nahapin at iligtas ang mga nawawala. (Lukas 19:10) Ngunit hindi ito nangangahulugang ginagawa niya rin ang kanilang ginagawa.

3. Si Hesus ay gumamit ng alak nuong Huling hapunan upang maging kahalin-tulad ng kanyang dugo na dumanak sa Krus ng Kalbaryo

“sapagkat ito ang aking dugo ng tipan, na nabubuhos dahil sa marami, sa ikapagpapatawad ng mga kasalanan. At sinasabi ko sa inyo, mula ngayon ay hindi na ako iinom ng katas ng ubas (gennema tes ampelou) na ito hanggang sa araw na iyon na iinumin kong panibago na kasalo kayo sa kaharian ng aking Ama.”

Mateo 26:28-29

Kadalasang ginagamit ito ng ibang kristiyano upang ipaliwanag na si Hesus mismo ay uminom ng alak. Higit pa rito, ginamit ni Hesus ang alak upang ihalintulad ang dugo kanyang itinigis sa krus. Ngunit kung susurin maigi ang mga salitang ginamit sa talatang ito, ang ininum ni Hesus at mga alagad ay galing sa katas ng ubas (gennema tes ampelou). Ito ay nangangahulugang ang alak na ito ay “unfermented” at hindi nakalalasing katulad ng sa “grape juice”. At sapagkat ang araw ng Paglampas o “Passover” ay paiwas sa mga pagkain ng may libadura o pagbuburo, may malaking posibilidad na ang ginamit na alak nung Huling hapunan ay hindi binuro o “unfermented”.

Ang Mga Alagad at Alak

Sapagkat ang mga alagad at mga unang naging kristiyano ay ehemplo ng pamumuhay ayon sa turo ni Kristo, sila ay nag-iwan din sa atin ng mga paalala ukol sa pag-inom ng alak.

1. Si Pablo ay nagbilin sa mga taga-Efeso na huwag magpakalasing sa alak

“Huwag kayong magpakalasing sa oinos, na ito ay labis na kahalayan, kundi mapuno kayo ng Espiritu.”

Efeso 5:18

Marami ang nagsasabing talatang ito ay tumutukoy sa paglalasing lamang o pag-iinom ng labis ng alak. Ito ay madalas nagiging katwiran ng iba na nagsasabi: “Okey lang ininom ng alak, basta ‘wag lang lalabis at hindi ka malalasing.” Ang talatang ito ang sabi mga tao ay nagpapatunay na ang paglalasing lamang ang pinagbabawalan ni Pablo.

Bagamat ang ganitong paliwanag ay mayroong katwiran, huwag din nating kakalimutan na ang mga pangungusap na ito ay gumamit ng paghahalintulad o “contrast” upang paghambihin ang dalawang barirala o phrase:

alak21.jpg

Mapapansin natin sa ganitong paghahahay ng mga salita na ang “methusko” o “pleroo” sa wikang griyego ay nangangahulugang pagkapuno o pagkamalabis. Ito ay tumutukoy sa dalawang bagay: (1) alak at, (2) espiritu.

At dahil sa salitang “kundi”, ang pakamalabis sa alak ay kinunumpara sa pagkapuno sa Espiritu. Ang payo ni Pablo ay dapat mapuno na Espiritu at hindi ng sa alak.

Maari natin sabihin na ang pagkapuno sa Espiritu ay hindi nangangahulugang kawalan ng alak. Ito ay masasabing tama kung maaring malasing, sa magkasabay na pagkakataon, sa espiritu ng alak at sa espiritu ng Diyos ngunit ang kadalasan ay hindi. Ibig sabihin, kailangan natin pumili kung saan natin gustong magpakalasing, sa alak ba o sa espiritu. At ang payo ni Pablo ay magpuno tayo ng Espiritu ng Dios.

2. Si Pablo ay nagbilin kay Timeteo na unimom ng konting alak imbis na tubig sapagkat makatulong ito sa kanyang sakit sa tiyan.

“Huwag ka nang iinom ng tubig lamang, kundi gumamit ka ng oinos dahil sa iyong tiyan at sa iyong madalas na pagkakasakit.”

1 Timoteo 5:23

Ang mga talatang ito ay kadalasang ginagamit upang patunayan na ang alak ay nakabubuti sa kalusugan ng tao. Ang payo ni Pablo sa kanyang dini-disipolo na si Timoteo na huwag uninom ng tubig lamang kundi samahan ng alak upang huwag makasakit ay tinatanggap ng iba na pagsang-ayon ni Pablo sa pag-inom ng alak. Kung ni-recommenda ito ni Pablo ay dapat din natin itong recommendation sa lahat ng Kristiyano.

Bakit ba kailangang haluan ng alak ang tubig na-iniinom ni Timoteo? Bakit kadalasan sumasakit ang tiyan ni Timoteo dahil dito?

Maituturing na ang tubig nung panahon ni Pablo at Timoteo ay hindi katulad natin ngayon na may prosesong paglilinis na ginagawa ang mga kumpanya ng tubig bago pa ito pumasok sa ating mga tahanan. Ang prosesong ito ay nagaalis ng mga masamang bakterya at mga malilit na dumi sa pamamagitan ng paghahalo ng mga chemikal sa tubig. Sapagkat nuong unang panahon ay wala pa ang mga chemikal na ito, ang kadalasang ginagamit upang ang tubig na hinango mula sa balon ay malinis ay hinahaluan ito ng alak. Ang sensitibong tiyan ni Timoteo ay hindi kayang labanan ang mga bakterya mula sa inuming tubig kaya’t kailangan niyang lagyan ng alak ito.

Katapusan

1. Mula sa lumang tipan:

a. Ang paglalasing ay mahigit na ipinagbabawal ng Dios

b. Ang alak sa kanyang kaangkinan ay mabuti

2. Mula sa bagong tipan:

a. Walang malinaw na pagtatasa kung ang pagpipigil o paghihinay sa alak, nakalalasing man o hindi, ang dapat sundin ng isang Kristiyano

b. Ngunit kung sa kalalagayan n gating panahon, ang paghihinay ay hindi na makakabuti.


Responses

  1. The bible was never silent in this thing. The reason why it middled the ground between the pros and cons of alcohols is that it intends to teach that anything tangible isn’t good or evil in its own nature.

  2. That’s right. Because it’s not what enters the mouth that makes a man evil (e.g. food, wine and etc) but rather what comes out of it. (e.g. hate, lust, pride and etc)

    So the issue here is the heart and the research took great lengths just to expose that. So what now?

    To teach our disciples to abstain from drinking alcohol is actually not the issue here (external conformity to visible acts of holines) but rather to check the effect of alcohol drinking to one’s relationship to Christ (inward realtity). And since it has something to do with relationships, it is not a private matter (wherein you decide on your own which is right for you based on your own conviction) but an issue common to all believers.

    Therefore, if a vice affects one’s relationship to Christ, we pray for help them to overcome it. And depending on the specific context of a church, if a vice has become a major spiritual concern then would be wise to take a stand. We need to show how life can be lived in the Kingdom free from these vices.

    Your disciple in Christ,

  3. I checked the blog stats on this post and apparently, it has gathered lot of click-views from other people (aside from us) who searches the internet for this topic. I believe most of them are Filipinos because the “search strings” are usually in tagalog.


Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Categories

%d bloggers like this: